Muốn bức tranh đá mình tặng được treo lên thay vì nằm trong kho, cần làm ba việc: tìm hiểu kín đáo gu và bức tường của người nhận, chọn khổ vừa và giá trị hợp với mức độ quan hệ, và khi không chắc thì chọn dạng quà cho người nhận quyền quyết định như tranh để bàn, bộ tranh nhỏ hoặc phiếu chọn tranh. Một món quà treo tường đẹp mà không hợp nhà người nhận dễ thành gánh nặng hơn là niềm vui.
Người làm tranh gặp chuyện này nhiều hơn người ta nghĩ: khách mang tranh được tặng tới hỏi đổi, có người hỏi cách treo một bức quá khổ trong căn hộ thuê không được khoan tường, có người kể đã cất bức tranh vài năm vì ngại mỗi lần người tặng ghé chơi. Những trường hợp đó đều tránh được nếu người tặng nghĩ thêm một chút từ phía người nhận.
Vì sao quà tranh dễ thành gánh nặng?
Tranh là món quà đòi hỏi người nhận phải làm thêm một việc: tìm chỗ, khoan tường, treo lên, và sống cùng nó mỗi ngày. Món quà khác dùng hay không là chuyện riêng của người nhận; tranh thì khác, nó hiện diện công khai, và người tặng có thể nhìn thấy nó có được treo hay không mỗi lần ghé chơi. Áp lực ấy khiến không ít người nhận treo một bức tranh mình không thích chỉ vì ngại.
Tranh đá còn thêm trọng lượng. Một bức tranh in không hợp thì có thể đặt tạm lên kệ; tranh đá nặng thì cần móc chắc, tường chắc. Người thuê nhà, người ở căn hộ có quy định về khoan tường, người có vách thạch cao khắp nhà gặp khó thật sự với tranh đá khổ lớn.
Giá trị cũng là một áp lực ít được nói ra. Tranh đá có thể có giá trị lớn, và một món quà quá đắt so với mức quan hệ làm người nhận lúng túng: lo phải đáp lễ tương xứng, lo người khác nghĩ ngợi, hoặc ở môi trường công việc, lo vướng quy định về quà tặng.
Ba áp lực đó không có nghĩa là không nên tặng tranh đá. Chúng có nghĩa là người tặng cần chọn dạng quà, khổ và giá trị sao cho người nhận có lối ra dễ chịu.
Tìm hiểu gu và bức tường của người nhận một cách kín đáo
Nhìn ảnh nhà người nhận đã đăng. Nhiều người khoe nhà mới, góc phòng khách trên mạng xã hội. Tông màu, phong cách nội thất, những bức tranh đã có cho biết rất nhiều.
Để ý khi ghé chơi. Phòng khách đã có tranh chưa, tranh kiểu gì, tường còn trống ở đâu, tường gạch hay vách. Một lần ghé đủ để có ý niệm.
Hỏi người thân của người nhận. Vợ, chồng, con cái của người nhận thường biết rõ gu và có khi biết cả kích thước tường. Họ cũng có thể giữ bí mật.
Nghe những gì người nhận kể. Người thích đi biển, người nhớ quê, người mê hoa sen. Một chi tiết nghe được trong câu chuyện thường gợi ra đề tài tốt hơn mọi gợi ý phong thuỷ.
Biết người nhận ở nhà riêng hay nhà thuê. Nhà thuê có thể bị hạn chế khoan tường, và người thuê có thể chuyển nhà trong vài năm. Điều này quyết định dạng quà.
Để ý niềm tin, tôn giáo. Người theo đạo, người không thích phong thuỷ, người kiêng một số hình tượng. Đề tài trung tính như phong cảnh tránh được hầu hết vướng mắc.
Ước khổ bằng đồ vật quen thuộc. Nếu thấy bức tường trên sofa, ước chiều dài sofa, lấy khoảng hai phần ba làm chiều ngang tranh tối đa. Không cần thước, chỉ cần quan sát.
Đừng đoán thay khi có thể hỏi. Với người thân thiết, hỏi thẳng mất chút bất ngờ nhưng chắc chắn được dùng. Có khi chính người nhận đã ao ước một bức tranh cụ thể.
Chọn dạng quà theo hoàn cảnh người nhận
Không phải lúc nào một bức tranh treo tường cũng là dạng quà tốt nhất. Bảng dưới đây gợi ý dạng quà phù hợp cho những hoàn cảnh hay gặp.
| Hoàn cảnh người nhận | Dạng quà gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Thuê nhà, không được khoan tường | Tranh đá để bàn có chân đế, tranh khổ nhỏ dựng kệ | Không cần khoan, dễ mang theo khi chuyển nhà |
| Căn hộ nhỏ, tường đã nhiều đồ | Tranh khổ nhỏ, bộ hai ba bức nhỏ | Dễ tìm chỗ, linh hoạt sắp xếp |
| Nhà đã có nhiều tranh | Tranh để bàn, hoặc phiếu chọn tranh | Tránh thêm một bức lớn giành chỗ với những bức đã có |
| Chưa biết gu người nhận | Phiếu chọn tranh, hoặc phong cảnh khổ vừa kèm quyền đổi | Người nhận tự quyết |
| Người lớn tuổi | Khổ vừa, hình rõ, treo chắc, có hỗ trợ lắp | An toàn, dễ nhìn, không bắt người nhận tự treo |
| Đồng nghiệp, đối tác | Tranh để bàn làm việc, khổ nhỏ, giá trị vừa phải | Tránh áp lực giá trị và quy định quà tặng |
| Người thân rất gần, biết rõ nhà | Tranh đặt riêng theo ảnh hoặc ý tưởng | Biết đủ thông tin để đặt đúng |
Tranh đá để bàn ít được nghĩ tới nhưng rất được việc: khổ nhỏ, có chân đế hoặc giá dựng, đặt trên bàn làm việc, kệ sách, tủ trang trí. Người nhận không phải khoan tường, không phải quyết định bức tường nào, và vẫn có một món đồ thủ công bằng đá thật trong nhà.
Những dạng quà cho người nhận quyền chọn
Phiếu chọn tranh. Một số nơi bán có phiếu quà tặng để người nhận tự chọn tranh trong tầm giá. Người nhận đi xem, chọn đúng đề tài, đúng khổ cho nhà mình.
Quyền đổi khổ hoặc đề tài. Mua tranh kèm thoả thuận cho người nhận đổi trong một thời gian. Ghi điều này trong thiệp, nhẹ nhàng.
Mời người nhận cùng đi chọn. Với người thân, một buổi cùng đi xem tranh là món quà trải nghiệm, và chắc chắn chọn được thứ người nhận thích.
Tranh để bàn kèm lời hứa đặt tranh lớn. Tặng một bức nhỏ ngay dịp lễ, kèm lời mời đặt tranh lớn theo ý người nhận khi họ sẵn sàng.
Đặt riêng theo ảnh người nhận chọn. Người nhận gửi ảnh phong cảnh, ảnh gia đình họ muốn, xưởng làm theo. Người tặng chỉ cần chi trả.
Tặng kèm dịch vụ treo. Món quà tranh có lắp đặt chuyên nghiệp xoá đi gánh nặng lớn nhất của người nhận.
Tặng bộ tranh nhỏ có thể tách. Bộ hai ba bức nhỏ cùng đề tài, người nhận treo chung một chỗ hoặc tách ra nhiều phòng.
Giữ hoá đơn để đổi. Đưa kèm hoá đơn hoặc báo nơi bán tên người nhận, để việc đổi không cần người tặng can thiệp.
Phép lịch sự sau khi tặng và chỗ xem mẫu
Phần khó nhất của một món quà treo tường đến sau khi đã tặng: không hỏi han. Đừng hỏi bức tranh treo ở đâu, đừng nhìn quanh tìm nó mỗi lần ghé chơi, đừng nhắc nếu không thấy. Người nhận có lý do của họ, có thể là bức tường chưa sẵn, có thể là đang chờ sửa nhà, có thể là đơn giản không hợp. Món quà đã là của người nhận từ lúc trao.
Ngược lại, nếu người nhận khoe đã treo và gửi ảnh, đó là lúc nói thêm một câu về đề tài hoặc về loại đá, và nhắc nhẹ cách giữ tranh như tránh nắng thẳng, lau khô. Lời nhắc ấy cho thấy người tặng quan tâm tới món quà lâu dài, không chỉ khoảnh khắc trao.
Khi chọn, nên xem tranh thật dưới ánh sáng thật, vì màu đá và độ lấp lánh khác nhiều so với ảnh. Có thể xem mẫu tranh đá quý và vật phẩm ở VatPham.com để hình dung khổ, đề tài, từ tranh treo tường tới tranh để bàn, trước khi quyết.
Một món quà tranh đá được treo lên là món quà mà người nhận nhìn thấy mỗi ngày trong nhiều năm. Bỏ thêm chút công tìm hiểu từ phía người nhận là cách chắc nhất để bức tranh có được chỗ đứng đó.
Câu hỏi thường gặp
Tặng tranh đá cho người thuê nhà có nên không?
Nên chọn tranh đá để bàn có chân đế hoặc tranh khổ nhỏ dựng kệ, không cần khoan tường và dễ mang theo khi chuyển nhà. Tranh treo tường khổ lớn dễ thành gánh nặng với người thuê.
Làm sao biết người nhận thích tranh gì mà không hỏi thẳng?
Xem ảnh nhà họ đã đăng, để ý khi ghé chơi, hỏi người thân của họ, và nghe những điều họ kể về sở thích, quê nhà. Đề tài phong cảnh trung tính là lựa chọn an toàn khi vẫn chưa chắc.
Tranh đá để bàn là gì?
Đó là tranh ghép đá khổ nhỏ có chân đế hoặc giá dựng, đặt trên bàn làm việc, kệ sách, tủ trang trí. Không cần treo, rất hợp làm quà cho đồng nghiệp, đối tác, người ở nhà thuê.
Có nên hỏi người nhận vì sao chưa treo tranh mình tặng?
Không nên. Món quà đã thuộc về người nhận, họ có thể có lý do riêng về chỗ treo hay thời điểm. Hỏi han dễ làm người nhận khó xử.
Tặng tranh đá đắt tiền có làm người nhận ngại không?
Có thể, nhất là khi giá trị vượt xa mức quan hệ hoặc trong môi trường công việc có quy định về quà tặng. Một bức nhỏ, tinh, giá trị vừa phải thường được đón nhận thoải mái hơn.
Phiếu chọn tranh có kém ý nghĩa hơn tặng tranh trực tiếp không?
Không hẳn. Phiếu cho người nhận tự chọn đúng thứ hợp nhà mình, nên tranh chắc chắn được treo. Kèm thiệp nói rõ ý muốn họ chọn được bức ưng ý nhất là đủ ấm áp.
